Page 10 - tki_sayi_3
P. 10

ilişkin  değerler,  Ar-Ge  kültürümüz  ve  bilincimizin  zayıf   rüzgâr  tribünlerinde,  nükleer  santrallerin  yakıt  çubuk-
              olduğunu gösteriyor. Bunun, yapımızda acelecilik olma-  larında,  savaş  uçaklarında,  gece  görüş  dürbünlerinde,
              sından kaynaklandığını düşünüyorum. Ar-Ge orta ve uzun   tıpta kullanılan MR cihazlarında ve daha birçok alanda,
              vadeli  yatırımlar  gerektiren,  uzun  soluklu  çalışmaların   yüksek  teknoloji  gerektiren  bütün  alanlarda  nadir  top-
              olduğu, sabretmeyi gerektiren faaliyetlerdir. Çoğu zaman   rak  elementler  kullanılmaktadır.  Mesela  kullandığımız
              yıllar sürebiliyor. Bütün Ar-Ge’lerin yüz de yüz başarıya   cep  telefonlarında  yanılmıyorsam  8  tane  nadir  toprak
              ulaşması diye de bir şey söz konusu değil, fakat Ar-Ge’siz   elementi var. Toplam 17 elementten 8 tanesi cep tele-
              de  bir  şey  olmuyor.  Bugün  sahip  olduğumuz  teknolojik   fonun her yerinde; ekranlarında, elektronik devrelerinde,
              ürünlerin çoğu uzun Ar-Ge çalışmalarının sonucunda or-  hoparlöründe, bataryasında vs. kullanılıyor. Bunun yanı
              taya çıkmış ürünlerdir. Bunun bilincinde olarak bizim de   sıra, yerli otomobilimiz için de nadir toprak elementlerine
              Ar-Ge’ye  gereken  önemi  vermemiz  lazım.  Bu  anlamda   çok büyük bir ihtiyaç olacağını düşünüyorum. Bu nedenle
              Ar-Ge laboratuvarlarımız çok kıymetli. Devreye aldığımız   Bakanlığımız bir inisiyatif aldı ve 2018 yılında bir Enstitü
              laboratuvarlarımızı daha da geliştirmeyi, Ar-Ge faaliyet-  kurdu, biz de Enstitü Başkanı olarak atandık ve Enstitü-
              lerini yürütecek kapasitelere ulaşmasını umut ediyorum.   nün kurulumuna vesile olduk, bir buçuk yıl içerisinde bu
              TKİ  kömür  sektöründe  öncü  kuruluş  olmak  zorunda.   Kurumu işleyen bir Kurum haline getirdik. Zaman içerisin-
              TKİ’nin,  yıllar  önce  işe  başladığım  zamanlardaki  yapısı   de  Enstitünün  kabiliyetlerini  geliştireceğini,  bu  sektöre
              bir miktar değişmiş. O zamanlar, yurdun dört bir tarafında   çok faydalı olacağını ve ülkemiz NTE ihtiyacının karşılan-
              büyük Müesseseleri olan ve tamamen üretim odaklı olan   masına çok büyük katkı sağlayacağını düşünüyorum.
              bir  Kurumdu.  Zamanla  strateji  ve  politika  değişiklikleri   Nadir  Toprak  Elementlerine,  Japonlar  teknolojinin
              çerçevesindeki değişim ile şu anda ürettiği kömürün bü-  tohumları,  Amerikalılar  da  teknoloji  metalleri  diyorlar,
              yük bir bölümünü yatırımcılar marifeti ile üretir hale gel-  yani ne kadar kritik olduğu ortada. Bor da çok önemli ve
              di.  TKİ’nin  kömür  üretiminin  yanında  Ar-Ge  faaliyetleri,   kritik bir element ve NTE ler gibi neredeyse hemen her
              belgelendirme, eğitim, İş Sağlığı Güvenliği alanlarında da   yerde  kullanılıyor.  Bor  için  BOREN  Başkanımızın  dediği
              ülkemizde öncü ve sektörde yol gösterici bir pozisyon-  gibi sanayinin tuzu dersek herhâlde yanlış söylemiş ol-
              da olması gerektiğini düşünüyorum. Ek olarak; kömürün,   mayız. Neodyum Ferro Bor (NdFeB) mıknatıs Nadir Top-
              temiz  kömür  teknolojileriyle  işlenmesi,  ekonomiye  ka-  rak Elementi Nd ve B bulunan ve birçok alanda kullanılan
              zandırılması,  değerlendirilmesi  ile  ilgili  çalışmalarımıza   bir mıknatıs ve yüksek teknoloji ürünlerinin tamamında
              da ağırlık vereceğiz. Bu alanlarda iyileştirmeye yönelik   kullanılmaktadır.
              adımlar atmamız gerektiğine inanıyorum.
                                                                    Kömür sadece bir enerji kaynağı değil, aynı zaman-
                  Nadir Toprak Elementleri son dönemde dünyada ileri   da içerisinde Nadir Toprak Elementleri de bulunduruyor.
              teknolojik  gelişmeler  ve  yeni  dünya  düzeni  tartışmala-  Yani  kömür  bir  servet  derken  aslında  sadece  bir  enerji
              rı içinde çok önemli olduğunu biliyoruz. Bakanlığımız da   kaynağı olarak değil, teknolojik metallerin elde edilmesi
              NATEN’i  kurarak  hızlı  bir  şekilde  pozisyon  aldı.  Nadir   anlamında da çok önemli bir kaynak olduğunu görüyoruz.
              Toprak Elementleri ile ilgili okuyucularımızı bilgilendire-  Özellikle yerli kömür yakıtlı termik santrallerde yakılan
              bilir misiniz?
                                                                kömürlerin küllerinde kazanılabilecek NTE’ler var. Nadir
                  Nadir Toprak Elementleri çok fazla bilinen bir konu   Toprak Elementleri Enstitüsü Başkanı iken bu konu pro-
              değil. Periyodik tabloda Lantanit grubu, itriyum ve skan-  jelerim arasındaydı. TKİ’de kömürden NTE elde edilmesi
              diyum ile birlikte 17 element NTE olarak adlandırılmıştır.   ile ilgili mesafe kaydedeceğimize inanıyorum.
              Bu elementler, belki tek başlarına kullanılmıyorlar ama
                                                                    Kurumumuzun madenciliğin geleneğinde olan sosyal
              alaşım içerisinde bulundukları metallere muazzam özel-
                                                                fayda sağlama görevi gereği geçtiğimiz yıllarda özellik-
              likler kazandırıyorlar. Resmen sihirli değnek gibi, içerisine
                                                                le dezavantajlı gruplara ve gençlere yönelik projeleri ol-
              girdiği metale korozyona karşı dayanıklılık ve hafiflik gibi
                                                                muştu. Özellikle muhtaç ailelere yapılan kömür dağıtım
              özellikler kazandırırken boyut anlamında da çok artılar
                                                                devletimizin en uzun soluklu ve büyük kitleye hitap eden
              kazandırıyor. Böyle olunca da yüksek teknoloji gerektiren
                                                                projesi olarak çok önemlidir. Spor Kulübümüzce futbolda
              bütün ürünlerde kullanılması kaçınılmaz oluyor.
                                                                başarılar sağlandı. Neler söylemek istersiniz?
                  Bugün  savunma  sanayiindeki  teknolojik  ürünlerin   Devletimiz  vatandaşının  yanında,  sosyal  yönü  çok
              hemen hemen tamamında NTE kullanılmaktadır. Ayrıca,
                                                                güçlü  bir  devlet.  Biz  de  TKİ  olarak,  ihtiyaç  sahiplerine


         8   KÖMÜR DERGİSİ  SAYI : 3 - 2020
   5   6   7   8   9   10   11   12   13   14   15